Interview met Vita Soul Wilmering

Voor de tentoonstelling Out of Office (Still Here) heeft Quiller MacQuarrie interviews afgenomen met alle geïnteresseerde kunstenaars. Dit interview is met Vita Soul Wilmering, maker van de film De Mislukte Vakantie - deel 10 . De film reflecteert op vakanties in relatie tot de veranderende familiedynamiek. Zittend op een oranje bank reis je door de film heen door de tumultueuze maar nostalgische tijdsprongen van een gezin, die je kunnen herinneren aan in het water gevallen familievakanties.

Quiller:

Hoe zie je jouw werk verbonden met de tentoonstelling en de thema's van toegang tot vrije tijd en ontspanning in relatie tot zomervakanties?

Vita:

Als ik alleen aan de film De Mislukte Vakantie denk, dan zie ik verbanden op verschillende niveaus . Het gaat niet zozeer letterlijk over wie het zich financieel kan veroorloven om op vakantie te gaan, of over de papieren – of je wel of niet kunt reizen – maar meer over stabiliteit binnen het gezin. Als de grond onder je voeten wegzakt, verandert dat het hele idee van genieten van vrije tijd.

De film gaat indirect over de scheiding van mijn ouders. Het wordt niet expliciet genoemd, maar dat was wel het beginpunt voor mijn gedachten over hoe we vakantie beleven. Mijn ouders gingen uit elkaar toen we op vakantie waren. Ik herinner me die periode niet als een stressvolle tijd, maar later voelde ik – vooral tijdens vakanties, wanneer iedereen gelukkig zou moeten zijn – dat ook mijn ouders iets aan het verwerken waren of probeerden iets te accepteren waar ze zelf niet voor hadden gekozen, of probeerden om te gaan met de scheiding. Als je voelt dat je ouders verdrietig zijn, begin je, misschien al als kind, de behoefte te voelen om ze gelukkig te maken. En dan ben je op vakantie en wordt dat hele idee van ontspanning overhoop gegooid.

Quiller:

Zou je zeggen dat je artistieke praktijk meer aanvoelt als vrije tijd/spel of als werk?

Vita:

Misschien meer als spel en vrije tijd, ik weet het niet zeker. Het voelt zeker meer als dat dan als werk. Ik ben opgegroeid met twee ouders die kunstenaars zijn, dus ik heb altijd het voorbeeld gehad dat je van kunst kunt leven – je moet er naast lesgeven, maar het is mogelijk. Daar ben ik heel dankbaar voor. Ik herinner me dat ik tijdens mijn kunstopleiding naar een museum ging en een werk van Bruce Nauman besprak. Ik kon er bijna geen artistieke mening over vormen, omdat ik dat werk al kende sinds ik als kind in dat museum rondrende. Het voelde nostalgisch – zijn werk is een soort symbool van mijn jeugd.

Mijn vader zei altijd dat kunstenaar zijn een manier van leven is – het is diep verweven met je dagelijks leven. Mijn leven wordt onderdeel van mijn werk. Ik heb er altijd van genoten om dingen te maken, net als een kind, en dat doe ik nog steeds. Ik gebruik mijn films als een manier om verbinding te maken en te praten over dingen die misschien moeilijk zijn om direct met goede vrienden te bespreken. Daar haal ik veel betekenis uit.

Natuurlijk leer ik ook onderscheid te maken – ik zie mijn werk als editor als iets waar ik geld voor kan vragen als ik met anderen samenwerk. Maar als ik aanmijn eigen projecten werk, of ik er nu voor betaald word of niet, dan maak ik ze. En zelfs als ik op een dag zou besluiten te stoppen met kunstenaar zijn en een andere baan zou zoeken, zou ik nog steeds dingen blijven maken.

Ik vond het interessant om te merken toen ik mijn laatste film Insomnia maakte, dat het maakproces op een bepaalde manier belangrijker en urgenter voelde dan het tonen van het werk aan een publiek. Het maken was heelbetekenisvol, mooi en speels, zelfs toen het moeilijk was omdat mijn vader erg ziek was. Soms ben ik al met het volgende project bezig voordat ik het vorige heb gepresenteerd omdat ik zo veel zin heb om verder te gaan. Het leuke gedeelte zit voor mij in het maken.

Quiller:

Wat is je favoriete herinnering aan een zomerperiode?

Vita:

Ik weet niet zeker of ik op dat moment echt gelukkig was, maar achteraf gezien is het een heel mooie herinnering. Het was de eerste vakantie die ik met mijn neefje of nichtje doorbracht – we waren allebei 15. Onze ouders gaven ons toestemming om op fietsvakantie te gaan door Nederland . We waren toegewijd en goed georganiseerd: we mailden alle campings met de vraag: "We zagen op jullie website dat jongeren onder de 16 niet welkom zijn, maar het mag van onze moeders – kunnen jullie een uitzondering maken?" En ze zeiden allemaal ja, natuurlijk, want we waren twee meiden op de fiets.

We kwamen vol trots aan op de eerste camping, zetten onze tent op en onze fietsen waren bomvolgepakt. De volgende ochtend werden we wakker en het regende, en het bleek dat we de tent in een kuil hadden gezet. Ales was doorweekt,aar we voelden ons nog steeds super cool, want het was echt de eerste keer dat we zoiets helemaal alleen deden.

We waren ook erg zuinig – we hebben onszelf maar één keer een stuk appeltaart gegund tijdens de hele vakantie. Elke camping kostte ongeveer zeven euro per nacht, dus we waren constant aan het uitrekenen hoe we zo min mogelijk konden uitgeven. We waren bang dat we zonder geld zouden komen te zitten. Ook maakten we best veel ruzie, bijvoorbeeld over de vraag of we taart op een terrasje mochten eten . Ik weet niet zeker of ik op dat moment altijd even blij was, maar de herinnering is heel mooi.

Quiller:

Wat doe je graag in je vrije tijd?

Vita:

Met mensen afspreken. Ik hou niet zo van heel veel vrije tijd – ik wil altijd wel iets doen. En ik ben niet zo goed in alleen zijn; niet omdat daar niet tegen kan , maar gewoon omdat ik me dan snel verveel. Ik denk dat ik me het meest ontspannen en uitgerust voel als ik bij andere mensen ben. Samen eten, samen muziek maken, dat soort dingen. En samen dingen ondernemen, zoals aan een of ander project werken, klussen in huis, aan iemands boot werken;iets met een bevredigend resultaat.

Quiller:

Hoe heeft de veranderende familiedynamiek de totstandkoming van de film beïnvloed? Ik bedoel de periode toen je als kind De Mislukte Vakantie-serie maakte, en de periode waarin je als als volwassene de film monteerde en samenstelde?

Vita:

De grote vraag toen ik dit materiaal weer vond, was: hoeveel wisten we toen eigenlijk? De films zijn gemaakt tussen 2008 en 2011. In 2010 gingen we op vakantie en tijdens die vakantie vertelde mijn vader me dat hij een andere richting wilde inslaan. Het kwam als een verrassing, hoewel mijn eerste reactie blijkbaar zoiets was als "Dus toch..." – alsof ik een voorgevoel had. Ik denk echter niet dat ik iets wist. Nadat hij het me vertelde, leefde ik vervolgens in complete ontkenning en deed alsof het niet gebeurde.

Het is toevallig dat we het idee van een mislukte vakantie al verfilmden vóór die vakantie waarop onze ouders uit elkaar gingen. Maar het idee voor onze amateurserie ontstond vóór die laatste vakantie, dus het idee kan niet alleen uit de scheiding zijn voortgekomen. Misschien werd het er vrij snel daarna wel onderdeel van. Misschien was het een manier voor mij om mijn gevoelens te uiten zonder er direct over te hoeven praten. Ik maakte in die tijd ook theaterstukken waarin personages op mysterieuze wijze van elkaar gescheiden werden – mensen die door het lot uit elkaar gingen. Ik denk niet dat het bewust was. Het was alsof ik nog een kind was dat aan het spelen was, enals er een camera is heb je als puber of als volwassenen een goed excuus om nog altijd te blijven spelen: we maken immers een film.

Toen ik de film aan het monteren was, zat ik in lockdown vanwege COVID. Mijn zus woonde in Schotland, mijn ouders allebei in Haarlem in hun eigen huis. We waren alle vier op verschillende plekken en communiceerden via telefoon en videogesprekken. Er was ook een zekere afstand – alles stond op pauze. De familiedynamiek lag een beetje stil omdat we niet veel samen waren. Het was misschien ook een moment voor zelfreflectie, en ik denk dat we in die periode allemaal erg alleen waren met onze gedachten.

Later, toen ik Insomnia met mijn vader maakte, realiseerde ik me dat er nog altijd dingen waren die ik moest verwerken rondom de scheiding. Het maken van die film zorgde voor een nieuwe fase van verandering – en de gesprekken die daaruit voortkwamen hielpen en brachten ons nog dichter bij elkaar. Insomnia heb ik een aantal jaar na de Mislukte Vakantie gemaakt, en deed me beseffen dat er nieuwe evenwichten ontstaan wanneer iemand ziek wordt. Alsof je alles dan weer even opnieuw moet aftasten en afstellen.

Quiller:

Je zei dat jij en je zus, terugkijkend op de serie, denken dat jullie intuïtie jullie misschien waarschuwde voor de scheiding van jullie ouders. Denk je dat de serie een weerspiegeling is van hoe jullie je voelden tijdens vakanties, of een weerspiegeling van de richting die jullie gezinsleven opging?

Vita:

Ik denk niet dat ik echt het gevoel had dat er iets groots zou gebeuren – mijn ouders maakten geen ruzie. Maar ik denk wel dat het een diepe angst in mij was, omdat ik vrienden had van wie de ouders al gescheiden waren, en dat leek me het ergste wat er kon gebeuren. Ik dacht echt: als mij dat ooit overkomt...

En toen mijn vader het me vertelde, was mijn eerste reactie: "Dus toch!" Hij dacht altijd dat ik daarmee bedoelde dat ik het aan zag komen, maar ik weet het nog steeds niet zeker. Ik denk dat het meer te maken had met mijn vreselijke voorstelling van een scheiding en mijn ouders misschien zelfs had gevraagd te beloven dat ze nooit zouden scheiden – en dat het toen toch gebeurde. Angst kan verschillende vormen aannemen; het is niet alsof ik elke dag met die enorme angst leefde. Misschien weerspiegelde mijn reactiedat op de een of andere manier, zonder dat ik me daar volledig van bewust was.

Ik vind de titel Failed Holiday nog altijd een geniale vondst enik weet niet waar het idee precies vandaan kwam.

Quiller:

Denk je dat je echt mislukte vakanties hebt gehad die de serie hebben beïnvloed?

Vita:

Nou, die vakantie met de scheiding natuurlijk – hoewel we de Mislukte Vakantie films al voor die tijd maakten. Ik herinner me natuurlijk vakanties waarop ouders moe waren in de auto, de verkeerde afslag namen ofgeïrriteerd raakten – momenten waarop je gelukkig wilt zijn maar eigenlijk gestrest bent . Dat soort dingen. Maar we hebben ook heel veel leuke vakanties gehad.

Ik denk dat het element van iets dat mislukt het juist leuker en gedenkwaardiger maakt. En ik heb altijd veel liefde en zorg in mijn familie gevoeld – er was geen grote afstand tussen ons. Dus er is zeker warmte als ik terugdenk aan die vakanties, zelfs aan die uiteindelijk echte mislukte. We zijn toen nog twee weken samen naar Bretagne gegaan nadat mijn vader het ons had verteld. Het was niet makkelijk als gezin maar wij waren gewoon kinderen die hun eigen ding deden.

Toen ik mijn ouders vroeg of ze foto's van die reis hadden voor de film, vond ik een serie foto's in het mistige Bretonse landschap – koud en winderig – waarop ze van elkaar weglopen, maar tegelijkertijd ook naar elkaar moeten hebben omgekeken om die foto’s te kunnen maken. Zowel mijn moeder’s als mijn vader’s fotocollectie bevatte vergelijkbare foto’s die ze op die dag van elkaar gemaakt had, zonder dat de ander het doorhad. Het raakte metoen ik dat vond. En het raakt me elke keer weer als ik dat deel van de film zie.

Quiller:

Hoe reflecteer je nu op deze ideeën, en hoe ga je om met vakanties?

Vita:

Ik reis veel, maar ik noem het niet altijd vakantie. Ik ga vaak naar Bulgarije om de familie van mijn partner te bezoeken – dat is absoluut vakantie, maar soms ook een familiebezoek. Soms combineer ik reizen met werk, ga ik naar filmfestivals of maak ik tegelijkertijd opnames. Weekenden bestaan ​​niet echt voor mij in een duidelijk gestructureerd leven. Ik ervaar tijd vaak eerder als een soort waas van plezier,werk en alles door elkaar – daar zou een ander woord voor moeten zijn. Soms is het fijn, en soms vervelend.

Iets wat ik heel interessant vind is hoe zelfs de fantasieën van kinderen zo brutaal en gewelddadig kunnen zijn. Voor mijn masterscriptie over amateurfilm kwam dit ook terug in mijn onderzoek. Als kinderen spelen, spelen ze vaak gewelddadige scenario's of grote dramatische dingen na. Bij kinderen zie je het contrast beter: ze zijn nog jong en spelen ondanks dat toch heel intense dingen na. Ik denk ook dat dat misschieniets zegt over ons als mensen – waarom houden zoveel mensen anders van actiefilms? En het doet me afvragen: kan een vakantie ooit echt onschuldig zijn?

Quiller:

Ga je deze zomer ergens heen?

Vita:

Opnieuw Bulgarije, met dezelfde route — via Slovenië om een ​​goede vriendin te bezoeken, en een andere vriendin in Belgrado, en dan Sofia